Toerustingscursus voorgaan in de uitvaartliturgie

In de nabije toekomst zullen parochianen/gemeenteleden voorgaan in de uitvaartliturgie. . Het heet dan uitgeleideviering of viering bij het afscheid.

Na de werving vindt een gesprek plaats tussen een bestuurslid, een pastor en een deelnemer. Dit gesprek heeft als functie: kennismaking, peilen van motivatie, toelichting van de vorming en contractering voor de toerusting. Wanneer je eraan begint verbind je je eraan tot het einde; wanneer je meedoet wil dat nog niet zeggen dat je daarna ook in de uitvaartgroep meegaat doen, zowel vanuit de parochie/gemeente als vanuit de deelnemer bestaat de mogelijk om na afloop er een punt achter te zetten. De toerusting schept dus geen verplichtingen met het oog op de uitvaartliturgie.

Drie dagdelen om kennis te maken met elkaar
en de thematiek van sterven en afscheid nemen.
opzet:
1. De deelnemers bestaan stil bij hun eigen ervaringen met de dood
2. De deelnemers m/v komen op het spoor
hoe ze zelf denken over leven, dood en voortleven.
3. Symbolen en beelden rond leven en dood.
4. Wat is de plaats van een uitvaart in de parochie/gemeente?
5. Wat verwachten de deelnemers m/v te leren,
waar zien ze naar uit, waar zien ze tegenop?

De deelnemers m/v krijgen ook het Lectionarium van de uitvaartliturgie met als opdracht iedere week een lezing te lezen en er over te mediteren. Wanneer je thuis raakt in een vijftigtal lezingen, heb je die beschikbaar wanneer je bij de nabestaanden bent. Je kunt dan verbindingen gaan leggen tussen het leven van de overledenen en de nabestaanden en de Schrift. Ander materiaal is Door de dood heen, Berne Heeswijk 1999 en Laat niet verloren gaan, werkboek voor uitvaartliturgie Een uitgave van Brussels catechesehuis, z.j. en Rondom het sterven van een christen, Pastorale handreikingen Aartsbisdom Utrecht, 2003

Praktijk
De deelnemers m/v ontvangen een logboek om impressies te noteren van uitvaarten waarbij ze aanwezig zijn. (Ze worden gestimuleerd tijdens dit deel van de cursus een flink aantal uitvaarten te bezoeken op verschillende plaatsen, met diverse voorgangers.) Aan de hand deze impressies krijgen zij hun eigen vragen, ontdekken hoe ze wel en hoe ze niet willen voorgaan.

6 dagdelen werken aan het voorgaan in de uitvaart liturgie
opzet
De zes dagdelen zijn om een aantal basale liturgische vaardigheden aan te leren
• Wat is een orde van dienst, wat is een geschikte orde van dienst voor de uitvaart.
• Taak en functie van de voorganger (m/v)
• Waar vind je lezingen, overwegingen, gebeden, muziek.
• Op welke wijze kun je gebruik maken van materiaal, gebruik maken van de ruimte.
• Inoefenen van deze vaardigheden: lopen, staan, lezen, gebaren maken, etc. (toegespitst op b.v. absoute)
• Bespreking van materiaal uit de Uitvaartreader en oefenen.

Praktijk
De deelnemers ‘bezoeken’ alleen of met meer uitvaarten in eigen parochie en omgeving en doen in logboek en in de bijeenkomsten verslag van hun bevindingen.

Oefenen in de praktijk (stage)

De deelnemers m/v lopen mee met uitvaarten in hun eigen parochie, nemen bepaalde taken op zich en ontdekken wat ze kunnen/ willen en (nog) niet kunnen/niet willen.
Naast het logboek wordt nu het samenstellen van een materialenmap die zij zelf later willen gaan gebruiken van belang.
Het (gedeelte)voorgaan in de praktijk gaat door. Dat kan zijn de rol van lector of bidder te vervullen, laatste aanbeveling bij het afscheid (absoute te leiden), met te gaan naar het crematorium etc

6 dagdelen eigen leerpunten inbrengen en bespreken/oefenen
opzet

De invulling van deze zes dagdelen hangt dus helemaal van de eigen vragen af. In feite is er veel aandacht om te komen van het gesprek met de nabestaanden, de lezingen uit de Schrift tot een overweging.
Eigenlijk vraagt dit om een aparte cursus verkondiging.
Toch is mij (AG) opgevallen dat de mensen die aan deze toerusting deelnemen snel tot een eigen stijl van overwegen komen. Het gaat er dus eerder om die stijl de verfijnen en aan te vullen dan om een basiscursus overwegen te geven.

materiaal
Concreet en beeldend preken, Paul Oskamp, Rudolf Geel, Coutinho 2000
Het woord laten spreken, Andries Govaart, Abdij van Berne Heeswijk 2009
Voorgaan met lijf en leden, Andries Govaart Willem Marie Speelman Kampen 2007

 Afsluitend gesprek met bestuurslid, cursusleider en individuele deelnemer.
In dit gesprek wordt teruggekken op de persoonlijke ervaring van de cursist, op geschiktheid en bereidheid voor de te gaan in de uitvaartliturgie.

Publiciteit
Gaandeweg de toerusting komt de publiciteit opgang. Het bestuur deelt de overwegingen mee om tot een uitvaartgroep te komen, de plaatselijke radio interviewt een van de deelnemers, in het huis aan huisblad komt een artikel over de gang van zaken rond de uitvaarten, er wordt een gesprek met de uitvaartondernemers geregeld…

Follow up
Het blijkt zinvol na de toerusting enige malen per jaar een dagdeel samen te komen om te oefenen. Daarmee kan de opgedane ervaring in het voorgaan kritische gevolgd worden en vruchtbaar gemaakt.

 

 

Posted in Methodes | Tagged , | Reacties staat uit voor Toerustingscursus voorgaan in de uitvaartliturgie

Comments are closed.